Startpagina › Offline dicteren

Dictaat · lokaal · zonder verbinding

Offline dicteren op je Mac, zonder internetverbinding

Inspreken in plaats van typen, ook als er geen bereik is: het taalmodel staat op je eigen schijf, dus de herkenning heeft geen server nodig. De tekst komt op je klembord en je plakt hem zelf met ⌘V — de app typt niets automatisch in andere programma’s.

Dicteren zonder verbinding: hoe kan dat?

De meeste dicteerdiensten sturen je stem naar een server, laten daar een model rekenen en sturen de tekst terug. Zonder verbinding gebeurt er dan niets. Lesskeys werkt andersom: het taalmodel staat op je eigen schijf en de herkenning draait op de GPU van je Apple Silicon-Mac. Er is geen server die iets moet beantwoorden, dus er is ook geen verbinding nodig.

Eén keer heb je wel internet nodig: bij de eerste start haalt de app het taalmodel op — een bestand van een paar honderd megabyte tot ruim een gigabyte, afhankelijk van welk model je kiest. Daarna kun je de wifi uitzetten en blijft alles werken.

Waar je het verschil merkt

• In het vliegtuig. Vliegtuigmodus aan, dicteren gaat door. Geen abonnement op boordwifi nodig om je verslag af te maken.
• In de trein. De verbinding valt weg tussen twee zendmasten; je dictaat niet.
• Op een afgeschermd netwerk. Kantoren waar uitgaand verkeer naar onbekende diensten geblokkeerd is, of waar elke nieuwe leverancier een verwerkersovereenkomst betekent.
• Bij de cliënt of op locatie. Een spreekkamer met betonwanden en één streepje bereik is precies de situatie waarin een clouddienst je in de steek laat.

En er is een tweede reden die niets met bereik te maken heeft: wat je inspreekt gaat nergens heen. Voor een dictaat over een cliënt, een patiënt of een lopende zaak is dat vaak zwaarwegender dan het gemak.

Klembord en ⌘V: waarom de app niet zelf typt

Je houdt ⌥Space ingedrukt, je spreekt, je laat los. De tekst wordt herkend en op je klembord gezet; jij plakt hem met ⌘V waar de cursor staat. De app typt dus niet zelf in andere programma’s.

Dat is een bewuste keuze en geen ontbrekende functie. Je ziet elk dictaat voordat het ergens terechtkomt, je kunt het weggooien als het misging, en er is geen situatie waarin tekst in het verkeerde venster belandt omdat het net van focus wisselde. In de praktijk is het één toetsaanslag extra, op de plek waar je toch al staat te plakken.

Wie hier het meeste aan heeft

Twee groepen komen hier het vaakst op uit. De eerste spreekt liever in dan dat het typt: mensen met RSI of een muisarm, met dyslexie, of met een polsblessure waarbij elke aanslag telt. Voor hen is de winst dat dictaat overal werkt — in Mail, Notities, Word, een chat, een editor — en niet alleen in één app.

De tweede groep is gewend aan dicteren en wil alleen de opname niet uit handen geven:

• Notariaat en advocatuur. Akten, processtukken en gespreksverslagen; de geheimhoudingsplicht maakt van “even door een dienst halen” een eigen afweging.
• Gemeenten en uitvoeringsorganisaties. Verslagen en beschikkingen inspreken zonder dat er een nieuwe verwerker bij komt.
• Huisartsenpraktijken en zorgadministratie. Het inspreken van gespreksaantekeningen. De app zet spraak om in tekst en doet niets aan diagnose, beoordeling of medische controle van wat er staat.
• Accountancy en fiscaal advies. Cliëntnotities die je liever op één schijf houdt.

Taal hoef je niet in te stellen

De herkenning dekt 99 talen en bepaalt automatisch welke je spreekt. Nederlands met Engelse vaktermen erdoorheen gaat prima. Wissel je regelmatig van taal, dan kun je de selectie beperken tot de twee of drie talen die je echt gebruikt; dat voorkomt dat een kort of gemompeld fragment bij een verre taal belandt.

Praktisch: sneltoets, microfoon, eerste keer

De sneltoets is standaard ⌥Space en je kunt hem in de instellingen veranderen als een ander programma hem al claimt. Bij de eerste keer vraagt macOS toestemming voor de microfoon; die geef je in Systeeminstellingen › Privacy en beveiliging › Microfoon.

Twee dingen die om praktische redenen goed zijn om te weten. Het eerste dictaat na het opstarten duurt iets langer, omdat het model dan in het geheugen wordt geladen; daarna gaat het merkbaar vlotter. En een bluetooth-headset heeft ongeveer anderhalve seconde nodig om over te schakelen naar de microfoonstand — houd de toets dus even ingedrukt voordat je begint te praten, anders mist hij je eerste woorden. Een bekabelde of ingebouwde microfoon heeft dat niet.

Wat je moet weten voordat je overstapt

Een dictaat is een ruwe tekst. Interpunctie is een interpretatie van het model, eigennamen en vakjargon worden niet altijd goed gespeld, en cijferreeksen wil je nalezen. Wie gewend is aan dicteren weet dat al: je spreekt in, je leest na, je corrigeert. Wat de app niet doet: hij herschrijft je zinnen niet, maakt geen samenvatting, en typt niets zelfstandig in een ander programma.

Wat gratis is, en wat Pro kost

Vijf minuten dictaat per dag is genoeg om te merken of het bij je manier van werken past, maar niet om er een werkdag mee door te komen. Wie dagelijks dicteert, ontgrendelt Pro. Dat is een eenmalige in-app aankoop van $49,99 via de Mac App Store — in de Nederlandse App Store in euro’s, en dat bedrag is leidend. Controleer wel vóór de aankoop of je Mac Apple Silicon heeft, via het Apple-menu › “Over deze Mac”: op een Intel-Mac start de app niet.

Verder lezen

De keten van sneltoets tot geplakte tekst staat stap voor stap op spraak naar tekst op de Mac. Wil je eerst weten wat “lokaal” technisch betekent, lees dan lokale spraakherkenning en transcriberen zonder cloud.

Veelgestelde vragen

Meer hierover