Transcriberen & dicteren op de Mac · 100% lokaal

Transcriberen en dicteren op je Mac — zonder dat je audio je Mac verlaat

Lesskeys is één macOS-app voor transcriberen en dicteren: neem een gesprek, een interview of een overleg op en je krijgt een doorzoekbare transcriptie waarin per spreker staat wie wat zei — of spreek je tekst in met een sneltoets, waar je in macOS ook bezig bent. Alles wordt op je eigen Mac verwerkt: de audio verlaat je apparaat niet.

Zie het in actie

Wat Lesskeys doet

Lesskeys is een macOS-app in de menubalk met twee taken. De eerste: geluid opnemen — microfoon, systeemgeluid of allebei — en die opname omzetten in een transcript waarin te zien is wie wat heeft gezegd, met tijdcodes erbij. De tweede: dicteren met een sneltoets, overal in macOS; de herkende tekst komt op je klembord en je plakt hem zelf met ⌘V.

Beide routes draaien op dezelfde motor: de spraakherkenning gebeurt op de GPU van je Apple Silicon-Mac. Geen account, geen upload, geen internetverbinding als voorwaarde. Wat je opneemt blijft op je eigen schijf staan.

Opnames transcriberen

Je laat een gesprek meelopen in Lesskeys, of je sleept een bestand dat je al hebt de app in. Omdat de app zowel het systeemgeluid van je Mac als de microfoon meeneemt, maakt het niet uit welk programma er aan de andere kant draait: Microsoft Teams, Zoom, Google Meet, Slack of gewoon een telefoongesprek via je Mac werken allemaal hetzelfde. Er wordt geen bot als extra deelnemer aan de vergadering toegevoegd en er wordt geen toegang tot je agenda gevraagd — precies het verschil dat telt in organisaties met een strak IT-beleid.

• Sprekers gescheiden. De opname wordt automatisch per stem opgesplitst, zodat in het transcript staat wie aan het woord was. Je kunt sprekers een naam geven die in latere opnames wordt herkend; daarvoor wordt lokaal een stemprofiel bewaard. Dat is een persoonsgegeven: vertel de betrokkenen dat je het opslaat en verwijder het als iemand daarom vraagt (hoe dat werkt).
• Tijdcodes. Elk fragment draagt zijn positie in de opname, zodat je een passage in het origineel meteen terugvindt.
• Bestaande bestanden. Audio en video die je al hebt — een spraakmemo, een mp3, een schermopname — lees je gewoon in.
• Export. Transcripten gaan eruit als platte tekst, en voor video als SRT of VTT met tijdcodes (ondertitels maken).
• Doorzoekbaar archief. Alle opnames en transcripten staan in een lokale bibliotheek waarin je op woord, datum of spreker zoekt.

Het uitwerken zelf gebeurt op je eigen schijf: er gaat geen bestand naar een server, dus er is ook niets dat je achteraf bij een dienst moet laten verwijderen. Uitgebreider lees je dat op audio naar tekst omzetten.

Dicteren: spraak naar tekst in plaats van typen

Voor dictaat houd je ⌥. ingedrukt en je praat. Laat je los, dan wordt de tekst herkend en op je klembord gezet; je plakt hem zelf met ⌘V op de plek waar de cursor staat. Die laatste stap doet de app bewust niet zelf: hij typt niets automatisch in andere programma’s, en jij ziet elk dictaat voordat het ergens terechtkomt. De sneltoets kun je in de instellingen wijzigen als ⌥. botst met iets anders.

Dat werkt in Mail, in Notities, in Word, in een chat, in een editor — overal waar je anders zou plakken. En het werkt in de vliegtuigmodus net zo goed als aan je bureau, omdat de herkenning niets hoeft op te vragen. Op spraak naar tekst op de Mac staat stap voor stap wat er tussen je stem en de tekst gebeurt.

Wat is het verschil met Dicteren in macOS?

Elke Mac heeft al een dicteerfunctie. Je zet Dicteren aan in Systeeminstellingen › Toetsenbord, drukt op de dicteertoets, praat, en de tekst verschijnt. Dat kost niets, het staat nu al op je MacBook Air of MacBook Pro, en voor een kort berichtje is het eerlijk gezegd alles wat je nodig hebt.

Lesskeys is er voor de vier dingen die het niet doet.

• Opnames en bestanden, niet alleen wat je nu zegt. Dicteren in macOS zet om wat je op dit moment uitspreekt. Lesskeys werkt daarnaast gesprekken, vergaderingen, interviews, audiobestanden en video uit die je al hebt liggen.
• Wie wat zei. De stemmen worden op je eigen Mac uit elkaar gehaald, zodat een interview van een uur terugkomt als een leesbaar transcript in plaats van één blok tekst zonder namen.
• Jij kiest het model en de taal. Welk Whisper-model bij je Mac en je taal past kies je zelf; de herkenning dekt 99 talen en bepaalt zelf welke er gesproken wordt. Een opname van een uur laat je in één keer uitwerken.
• Één sneltoets, in elk programma. ⌥. doet hetzelfde in Mail, Word, Slack, Xcode of een browser, en de tekst landt op je klembord, klaar om te plakken met ⌘V.

Wil je alleen een kort antwoord inspreken, dan is het dicteren dat al op je Mac zit gratis en prima — en dat zeggen we liever hardop. Het verschil gaat pas tellen bij een vergadering uitwerken, een opgenomen gesprek, of een interview waarin je wilt zien wie wat zei.

Waarom het lokaal draait

Bij een clouddienst gaat je opname naar een server van iemand anders, wordt daar verwerkt en meestal ook bewaard. Die stap bestaat hier niet: er is geen upload, omdat de herkenning op je eigen apparaat gebeurt. Er is geen account, dus er hangt ook geen profiel aan je opnames, en er is geen prijs per minuut.

Dat is een uitspraak over de architectuur van de software, geen juridisch advies en geen conformiteitsverklaring. Of jouw specifieke verwerking is toegestaan hangt af van doel, context en betrokkenen — dat beoordeel je met je eigen functionaris gegevensbescherming of privacyjurist. Wat er technisch wél en niet over de lijn gaat, staat op transcriberen zonder cloud.

Anderen opnemen: zeg het even

In Nederland is het opnemen van een gesprek waaraan je zelf deelneemt niet strafbaar; artikel 139a Sr gaat over het heimelijk opnemen van gesprekken waar je géén deelnemer aan bent. Dat is alleen geen vrijbrief. Zodra je in werkverband opneemt val je buiten de huishoudelijke uitzondering van de AVG en heb je een grondslag nodig, heeft de ondernemingsraad een rol zodra het op medewerkers slaat, en kan het delen of publiceren van een stiekeme opname alsnog onrechtmatig zijn. De praktische norm is simpel: meld aan het begin van het overleg dat je opneemt en noteer de instemming in het verslag. Meer daarover op de pagina over notulen maken.

Voor wie dit nuttig is

• Notariaat, advocatuur en accountancy. Cliëntgesprekken en dictaten waarbij de geheimhoudingsplicht het doorsturen naar een transcriptiedienst tot een eigen afweging maakt.
• Gemeenten en semipublieke organisaties. Commissieoverleg, hoorzittingen, teamoverleg — waar een verwerkersovereenkomst voor elke nieuwe dienst een traject op zich is.
• Huisartsenpraktijken en zorgadministratie. Het uitwerken van gespreksaantekeningen. De app maakt tekst van spraak en doet niets aan diagnose of beoordeling.
• Onderzoek en onderwijs. Interviews waarvan de ruwe opname volgens het toestemmingsformulier vaak helemaal niet gedeeld mag worden.
• Journalistiek. Bronbescherming begint bij de vraag op wiens server een opname staat.
• Iedereen die veel schrijft. Mails, notities, documentatie — ingesproken gaat meestal sneller dan getypt, ook als je er daarna nog een redactieronde overheen doet.

Wat de app niet doet

Zodat je verwachting klopt: een automatisch transcript is een ruwe versie. Eigennamen, bedrijfsnamen en vakjargon worden niet altijd goed gespeld, interpunctie is een interpretatie van het model, en als mensen door elkaar praten wordt de toewijzing aan sprekers onbetrouwbaar. Reken op een correctieronde. Verder: de app typt niets zelf in andere programma’s, schrijft geen samenvatting voor je, verstuurt niets, en gaat als deelnemer geen videovergadering in. Er is ook geen garantie dat een transcript ergens als bewijsstuk telt.

99 talen, automatisch herkend

De herkenning dekt 99 talen en bepaalt zelf welke er gesproken wordt, dus je hoeft vooraf niets in te stellen. Nederlands met losse Engelse vaktermen erin is geen probleem. Wisselt een overleg over langere stukken van taal, dan wordt het resultaat gemengder. Werk je vooral in dezelfde twee of drie talen, dan kun je de selectie daartoe beperken, zodat een kort of onduidelijk fragment niet per ongeluk bij een verre taal belandt.

Systeemeisen en prijs

De hardware-eis is geen aanbeveling: op een Intel-Mac start de app niet. Controleer dat vóór je Pro ontgrendelt, via het Apple-menu › “Over deze Mac”. De $49,99 is de winkelprijs in dollars; in de Nederlandse App Store staat het bedrag in euro’s, en dat bedrag is leidend.

Uitproberen kan zonder aankoop en zonder account. In de gratis versie dicteer je 5 minuten per dag en werk je 5 audio- en 5 video-opnames uit — die twee tellers zijn een totaal, geen dagbudget. Opnemen zelf wordt nooit geteld, en iets wat al is uitgewerkt mag je zo vaak opnieuw laten herkennen als je wilt, bijvoorbeeld met een groter model. Pas als je meer nodig hebt ontgrendel je Pro. De aankoop loopt via de Mac App Store, dus ook een eventuele restitutie volgt Apples regels.

Verder lezen

Uitgebreider per gebruikssituatie: notulen maken van een vergaderopname, audio naar tekst omzetten, spraak naar tekst op de Mac, offline dicteren, ondertitels maken en de achtergrond bij lokale spraakherkenning.

Veelgestelde vragen

Meer hierover